Kippen in de achtertuin zijn aan een gestage opmars bezig, en logisch: het zijn onderhoudsarme, karaktervolle dieren die dagelijks iets teruggeven. Toch gaat er ook bij kippen het nodige mis door onderschatting: te kleine hokken, hanen waar de buurt niet blij mee is, en roofdieren die één slordige nacht afstraffen. De goede start op een rij.
De basis: minimaal drie hennen
Kippen zijn groepsdieren met een strikte pikorde; houd er minimaal drie, dan blijft de groep ook bij uitval sociaal stabiel. Een haan is niet nodig voor eieren, alleen voor bevruchte eieren, en betekent gekraai vanaf zonsopkomst; check je situatie (en je buren) voordat je er een neemt. Drie tot vier hennen leveren een gemiddeld huishouden ruim voldoende eieren.
Ruimte en hok
- Nachthok: tochtvrij maar geventileerd, met zitstokken (kippen slapen op stok) en één legnest per drie hennen. Reken ruwweg op minimaal een halve vierkante meter hokruimte per kip.
- Uitloop: hoe groter, hoe beter; enkele vierkante meters per kip is een redelijke ondergrens. Kippen scharrelen, krabben en nemen stofbaden, een kale betegelde ren wordt binnen weken een modderpoel zonder plezier.
- Roofdiervast: de vos en de marter zijn de doodsoorzaak nummer één bij hobbykippen. Stevig gaas (ook ingegraven of met rand), en het nachthok élke avond dicht, automatische hokopeners zijn hun geld waard.
Voer en verzorging
- Volledig legvoer (korrel of meel) als basis, aangevuld met groenvoer en keukenresten met mate; maagkiezel en schelpengrit horen er altijd bij (spijsvertering en eischalen).
- Vers water, ook in de winter (vorst!), en in de zomer schaduw.
- Een stofbad (zandbak met droog zand) is geen luxe maar de manier waarop kippen bloedluis en mijten bestrijden; controleer het hok geregeld op bloedluis, de hardnekkigste plaag in kippenhokken.
- Kippen leggen het eerste jaar het best; de leg neemt daarna af en stopt tijdelijk tijdens de rui, ook dat is normaal.
De regels voor hobbyhouders
- Sinds enkele jaren geldt in Nederland een registratieplicht voor locaties waar pluimvee wordt gehouden; voor kleine hobbyhouders is die registratie kosteloos en eenvoudig, informeer bij de RVO naar de actuele drempels.
- Bij uitbraken van vogelgriep kunnen ophok- of afschermplichten gelden die ook hobbykippen raken; lees ons artikel over vogelgriep en je hobbykippen.
- Commerciële verkoop van eieren of dieren kent aanvullende regels; voor eigen gebruik en een doosje eieren aan de buren hoef je niets extra's te regelen.
Kippen kopen
Koop jonge hennen ("legrijp", rond de 18 à 20 weken) bij een fokker of via het hobbyaanbod, en let op: alerte dieren, gave veren, schone neusgaten, rode kammen. Vraag naar entingen (waaronder NCD) en naar het ras, want rassen verschillen flink in legproductie, formaat en karakter; zie welk kippenras past bij mij. Het actuele aanbod vind je op de gevogeltepagina's.
Smaakt het erfleven naar meer? Lees dan ook hobbymatig schapen of geiten houden, inclusief de registratieplicht die daarbij hoort.
Bronnen
- LICG – Huisdierenbijsluiter Kip (geraadpleegd juli 2026)
- LICG – Voedselverrijking voor kippen (geraadpleegd juli 2026)
- Rijksoverheid – Vogelgriep (geraadpleegd juli 2026)
