Vogelgriep is de afgelopen jaren van een winterse uitzondering veranderd in een terugkerend risico dat ook hobbyhouders raakt. De ziekte is voor pluimvee vaak dodelijk, verspreidt zich via wilde (water)vogels, en de overheid grijpt bij uitbraken in met maatregelen die óók voor de vier kippen in je achtertuin gelden. Dit is wat je moet weten en doen.
Wat vogelgriep is
Vogelgriep (aviaire influenza) is een virusziekte die vooral watervogels bij zich dragen en die via ontlasting, veren en direct contact overslaat op pluimvee. Hoogpathogene varianten doden kippen vaak binnen dagen. Signalen: plotselinge sterfte, sloomheid, minder eieren, ademhalingsproblemen, blauwe kammen. Besmetting van mensen is zeldzaam maar niet onmogelijk; ook daarom nemen de autoriteiten uitbraken serieus.
De maatregelen die jou kunnen raken
- Ophok- of afschermplicht: bij verhoogd risico geldt voor commercieel pluimvee een ophokplicht en voor hobbyhouders meestal een afschermplicht: je dieren moeten zó gehuisvest zijn dat contact met wilde vogels en hun uitwerpselen voorkomen wordt, in de praktijk een overdekte ren (dak of zeil, gaas aan de zijkanten volstaat vaak).
- Vervoers- en tentoonstellingsverboden: in beschermings- en toezichtsgebieden rond een uitbraak kunnen vervoer van pluimvee en het houden van shows of markten tijdelijk verboden zijn, dat raakt ook de koop en verkoop van hobbydieren.
- De actuele maatregelen per regio staan bij de Rijksoverheid en de NVWA; ze wisselen per seizoen en per uitbraak.
Zo verklein je het risico, ook zonder plicht
- Voer en water binnen of onder dak aanbieden: niets trekt wilde eenden zo aan als een open voerbak.
- Weer wilde watervogels uit de uitloop (geen vijvertje in de kippenren) en beperk bezoek in het hok.
- Aparte schoenen of laarzen voor het kippenhok, zeker na wandelingen langs water.
- Nieuwe dieren eerst apart houden (quarantaine) voordat ze bij de groep gaan.
Zieke of dode dieren: wat te doen
Vind je meerdere dode of zieke dieren in korte tijd, schakel dan je dierenarts in en meld verdenking van vogelgriep; voor dode wilde watervogels bestaat een meldpunt. Raap dode wilde vogels niet met blote handen op. Snel melden beschermt niet alleen jouw dieren, maar alle pluimveehouders in de omgeving.
Kopen en verkopen tijdens vogelgriepperiodes
Koop of verkoop je kippen, controleer dan even of er op dat moment beperkingen gelden in jouw regio; een geplande overdracht kan tijdens een vervoersverbod simpelweg niet doorgaan. Vermeld als verkoper de entstatus (waaronder NCD, die los van vogelgriep staat) en de manier van huisvesten; kopers die net hun eerste hok bouwen, wijs je op de afschermplicht-bestendige inrichting uit kippen houden voor beginners. Het aanbod vind je op de gevogeltepagina's.
Nog aan het oriënteren? Kies dan eerst een ras dat bij je ruimte en buren past via welk kippenras past bij mij.
Bronnen
- Rijksoverheid – Vogelgriep (geraadpleegd juli 2026)
- LICG – Huisdierenbijsluiter Kip (geraadpleegd juli 2026)
Maatregelen wisselen per uitbraak en regio; raadpleeg voor de actuele stand altijd de Rijksoverheid of NVWA.
