FIV en FeLV bij katten: wat betekenen die testen?

In advertenties van catteries en bij herplaatsingen kom je de termen vaak tegen: "ouderdieren FIV/FeLV negatief getest". Maar wat zijn dat eigenlijk voor virussen, en hoe belangrijk is zo'n test voor jou als koper? Dit artikel legt beide infecties uit, zonder paniek en zonder bagatelliseren.

FIV: het "kattenaids"-virus

FIV (feliene immunodeficiëntievirus) verzwakt, net als hiv bij mensen, langzaam het afweersysteem. Het virus wordt vrijwel uitsluitend overgedragen via diepe bijtwonden, en komt daardoor het meest voor bij ongecastreerde katers die buiten vechten. Belangrijk om te weten:

FIV is niet besmettelijk voor mensen of andere diersoorten.
Een FIV-positieve kat kan bij goede verzorging vaak nog jaren goed leven; de kwetsbaarheid voor andere infecties neemt geleidelijk toe.
Binnen een huishouden zonder vechtpartijen is het besmettingsrisico voor andere katten klein, maar niet nul; nieuwe katten introduceren is een afweging.

FeLV: kattenleukemie

FeLV (feliene leukemievirus) is ernstiger: het virus onderdrukt het beenmerg en de afweer en veroorzaakt bij een deel van de besmette katten tumoren. Overdracht gaat makkelijker dan bij FIV, via speeksel bij wederzijds wassen, gedeelde voerbakken en van moederpoes op kittens. Kittens zijn het kwetsbaarst. Tegen FeLV bestaat een vaccinatie, die zinvol kan zijn voor katten die buiten komen; overleg met je dierenarts.

De test

Beide virussen zijn met een gecombineerde sneltest op een paar druppels bloed aan te tonen; de uitslag is er binnen minuten. Bij een positieve sneltest volgt meestal een bevestigingstest. Let bij kittens op: een test vóór een leeftijd van circa zes maanden kan door antistoffen van de moeder een vertekend FIV-beeld geven; de dierenarts adviseert dan over hertesten.

Wat het voor jou als koper betekent

Bij een cattery: FIV/FeLV-negatief geteste ouderdieren in een gesloten, binnenshuis gehouden groep betekent dat de kittens praktisch geen risico lopen. Vraag naar de uitslagen; serieuze catteries tonen ze zonder aarzelen.
Bij een herplaatsing of zwerfkat: hier is testen het meest relevant, zeker bij (ex-)buitenkatten en ongecastreerde katers. Asielen testen meestal standaard; bij particuliere herplaatsing is het redelijk om ernaar te vragen of de test onderdeel van de koop te maken. Zie ook ons artikel over het herplaatsen van een kat.
Positief geteste kat overwegen? Dat kan een bewuste, liefdevolle keuze zijn, het best als enige kat of in een huishouden met alleen andere positieve katten, binnenshuis, met goede veterinaire begeleiding.

Voorkomen is simpel

De effectiefste bescherming tegen beide virussen is even onspectaculair als doeltreffend: castratie (minder vechten en zwerven), binnen houden of een kattenveilige tuin, en bij katten die buiten komen de FeLV-vaccinatie overwegen. In combinatie met de kernvaccinaties is de gemiddelde Nederlandse huiskat dan goed beschermd.

Koop je een kitten bij een cattery of particulier? Neem de teststatus van de ouderdieren dan op in je vragen uit de kitten-koopchecklist.