Veel konijneneigenaren weten niet dat hun dier entingen nodig heeft, tot het misgaat. RHD en myxomatose zijn de twee grote konijnenziektes in Nederland: beide zijn meestal dodelijk en beide bereiken ook konijnen die nooit buiten komen. Het goede nieuws: één jaarlijkse vaccinatie dekt tegenwoordig beide ziektes af.
RHD: de stille doder
RHD (Rabbit Haemorrhagic Disease, ook wel VHD of VHS genoemd) is een zeer besmettelijk calicivirus dat inwendige bloedingen veroorzaakt. Het verloop is vaak zo snel dat een ogenschijnlijk gezond konijn binnen een of twee dagen overlijdt, soms zonder enig voorafgaand ziekteverschijnsel. Er bestaan twee varianten: het klassieke RHDV1 en het inmiddels dominante RHDV2, dat ook jonge konijnen treft en al meerdere golven door Nederland heeft getrokken.
Het virus is extreem hardnekkig: het reist mee met hooi en groenvoer, op schoenen, via insecten en op de handen van bezoekers. "Mijn konijn komt nooit buiten" is dus géén bescherming.
Myxomatose: het knokkelkonijnenvirus
Myxomatose is een pokkenvirus dat zwellingen veroorzaakt aan kop, ogen en geslachtsdelen, met ernstig lijden en meestal de dood tot gevolg. Het wordt vooral overgebracht door stekende insecten zoals muggen en konijnenvlooien, met een piek in de zomer en nazomer. Ook hier geldt: muggen komen ook binnen.
De vaccinatie
- Moderne combinatievaccins beschermen tegen myxomatose én beide RHD-varianten in één enting.
- Enten kan al vanaf een leeftijd van 5 weken (tegen RHD zelfs vanaf 30 dagen), en de bescherming moet jaarlijks herhaald worden.
- De bescherming is na één tot twee weken opgebouwd; plan de enting dus vóór het insectenseizoen, niet middenin een uitbraak.
De kosten vallen mee (enkele tientjes per konijn per jaar) en de jaarlijkse entafspraak is meteen een gezondheidscontrole, voor een dier dat ziekte van nature verstopt is dat dubbel nuttig.
Wat betekent dit bij aanschaf en verkoop?
Koop je een konijn, vraag dan of het geënt is, waartegen en wanneer, en laat het noteren. Een fokker die zijn jonge konijnen tegen RHD heeft laten enten, of eerlijk vertelt dat de enting nog moet, is serieus bezig. Verkoop je zelf konijnen, vermeld de entstatus dan expliciet in je advertentie; op Nestjes kun je entingen gestructureerd opgeven bij het plaatsen van een konijnenadvertentie. Zie ook onze konijn-koopchecklist.
Naast enten: beperk de risico's
- Weer muggen zo veel mogelijk uit het konijnenverblijf (horren, geen stilstaand water).
- Bestrijd konijnenvlooien, ook bij binnenkonijnen met kat of hond in huis.
- Wees terughoudend met groenvoer plukken op plekken waar wilde konijnen komen.
Staat de aanschaf van een konijn nog op de planning? Vraag dan altijd naar het entingsbewijs; de overige controlepunten vind je in de konijn-koopchecklist.
Bronnen
- LICG – RHD (VHD) bij het konijn (geraadpleegd juli 2026)
- LICG – Myxomatose bij konijnen (geraadpleegd juli 2026)
- LICG – Houd uw konijn gezond (geraadpleegd juli 2026)
Overleg met je dierenarts over het beste entmoment voor jouw konijnen.
