De handel in reptielen heeft wilde populaties wereldwijd onder druk gezet, en daarom valt een flink deel van de soorten uit de terrariumhobby onder CITES, het internationale verdrag dat de handel in bedreigde soorten reguleert. Voor jou als hobbyist betekent dat: bij sommige dieren horen papieren, en zonder die papieren is het dier letterlijk niet legaal te bezitten of te verkopen.
Hoe CITES werkt, in het kort
CITES deelt soorten in beschermingscategorieën in; in de EU zijn die vertaald naar bijlagen (A t/m D) met per bijlage eigen regels:
- Bijlage A (zwaarst beschermd, denk aan de Griekse landschildpad en veel andere landschildpadden): per dier zijn EU-certificaten vereist en geldt vaak een merkverplichting (chip of, bij schildpadden, fotoherkenning van het buikschild). Kopen of verkopen zonder geldig certificaat is strafbaar.
- Bijlage B (onder meer veel pythons, boa's en leguanen): geen certificaat per dier, maar je moet de legale herkomst kunnen aantonen, in de praktijk met een overdrachtsverklaring van de kweker met soortnaam, kweekdatum en gegevens van koper en verkoper.
- Niet-gereguleerde soorten (zoals luipaardgekko's, baardagamen en korenslangen): geen CITES-verplichtingen, gewone zorgvuldigheid volstaat.
Wat je als koper controleert
- Zoek vóór de koop op onder welke bijlage de soort valt (de soortenlijsten zijn openbaar via RVO/CITES).
- Bijlage A: vraag het originele EU-certificaat en controleer of de gegevens (soort, merkteken/chipnummer) bij het dier passen. "De papieren komen nog" is geen koop, dat is een probleem in wording.
- Bijlage B: vraag een overdrachtsverklaring en bewaar die zolang je het dier hebt; bij doorverkoop geef je hem door.
- Wees extra alert op beurzen en bij importdieren: een lage prijs zonder papierwerk bij een beschermde soort is het bekendste signaal van illegale herkomst.
Wat het voor verkopers betekent
Kweek je zelf na, administreer dan per nakweek de kweekdatum en ouderdieren, en lever bij elke overdracht de juiste documenten mee. Dat is niet alleen wettelijk vereist bij gereguleerde soorten, het maakt je nakweek ook aantoonbaar legaal en dus meer waard. Op Nestjes zijn soorten waarvoor een CITES-certificaat vereist is vooralsnog niet aan te bieden; het soortenaanbod is daarop gefilterd, juist om kopers en verkopers uit de grijze zone te houden. Voor de wél aangeboden soorten geldt: vermeld kweekdatum en herkomst in je reptielenadvertentie.
Waarom dit systeem er is
Elke gesmokkelde wilde schildpad die als "nakweek" wordt verkocht, ondermijnt zowel wilde populaties als de bonafide kwekers die het goed doen. Het papierwerk is de prijs van een hobby die wil kunnen aantonen dat ze duurzaam is, en gelukkig is voor de populairste beginnersoorten (zie je eerste reptiel kiezen) helemaal geen CITES-administratie nodig. Kies nakweek boven wildvang, dan zit je vrijwel altijd goed.
Bronnen
- RVO – CITES (handel in beschermde dier- en plantensoorten) (geraadpleegd juli 2026)
- LICG – De aanschaf van een reptiel of amfibie (geraadpleegd juli 2026)
Regels kunnen wijzigen en verschillen per soort; raadpleeg bij twijfel altijd de actuele CITES-soortenlijsten of de RVO.
